Πεμ06272019

Τελευταία ΕνημέρωσηΠεμ, 27 Ιουν 2019 1am

Back Βρίσκεστε εδώ: Αρχική Επιστημη - Τεχνολογια Επιστημη

Δέος! Ιδού, η πρώτη Μαύρη Τρύπα του Σύμπαντος που είδαμε ποτέ

black hole

Όλη η επιστημονική κοινότητα περίμενε εδώ και μέρες με κομμένη την ανάσα την ανακοίνωση της NASA, που είχε προγραμματιστεί για τις 16:00 ώρα Ελλάδας. Οι επιστήμονες δίνουν ταυτόχρονα συνεντεύξεις Τύπου σε έξι μεγάλες πόλεις του κόσμου.

Η όλη διαδικασία διοργανώνεται από στελέχη του Εθνικού Ιδρύματος Επιστημών των ΗΠΑ (NSF) και του διεθνούς τηλεσκοπίου Event Horizon Telescope (EHT) κι αυτό από μόνο του υποδεικνύει ότι η ανακοίνωση αφορά σε μια ανακάλυψη στον κόσμο του Διαστήματος.
 
Το πιθανότερο σενάριο που «ακουγόταν» έντονα είναι ότι θα παρουσιαστούν για πρώτη φορά οι εικόνες που κατέγραψε το τεράστιο διαστημικό πρόγραμμα από μια μαύρη τρύπα, πιθανότατα αυτή που βρίσκεται στο κέντρο του γαλαξία μας, του Τοξότη Α*.

Όπερ και εγένετο! Το «φως» της δημοσιότητας, λοιπόν, είδε η πολυαναμενόμενη πρώτη φωτογραφία μιας μαύρης τρύπας.

Είναι.... τρία εκατομμύρια φορές μεγαλύτερη από τη γη και οι επιστήμονες την περιγράφουν ως «τέρας».

«Αυτό που βλέπουμε είναι μεγαλύτερο από ολόκληρο το ηλιακό μας σύστημα» αναφέρει ο καθηγητής Heino Falcke στο BBC. Η εντυπωσιακή φωτογραφία τραβήχτηκε από ένα δίκτυο οκτώ τηλεσκοπιών σε όλο τον κόσμο.

Δείτε την

μαύρη τρύπα

Τι ξέρουμε για την μαύρη τρύπα

Οι επιστήμονες του διεθνούς Τηλεσκοπίου Ορίζοντα Γεγονότων (Event Horizon Telescope-EHT) ανακοίνωσαν ότι για πρώτη φορά «φωτογράφησαν» τη μεγάλη μαύρη τρύπα που υπάρχει στο κέντρο ενός γαλαξία, συγκεκριμένα του γιγάντιου γαλαξία Μessier 87 (Μ87). Ή μάλλον τη «σκιά» που αυτή ρίχνει στο φωτεινό υπόβαθρο των αερίων που στροβιλίζονται γύρω της, αφού είναι αδύνατο να δει κανείς τι πραγματικά υπάρχει στο εσωτερικό της μαύρης τρύπας, από όπου δεν μπορεί να δραπετεύσει τίποτε, ούτε το φως…

Οι αστρονόμοι έχουν επιτέλους μια -έστω μικρή και θολή- εικόνα του περιβάλλοντος (του λεγόμενου «ορίζοντα γεγονότων») της μαύρης τρύπας, δηλαδή της συνοριακής περιοχής πέρα από την οποία δεν υπάρχει σημείο επιστροφής, καθώς ούτε καν το φως δεν μπορεί να δραπετεύσει. Γι’ αυτό το εσωτερικό μιας μαύρης τρύπας δεν είναι δυνατό να φωτογραφηθεί, αφού απλώς είναι …κατάμαυρο.

Τώρα για πρώτη φορά όμως έχουμε την πρώτη εικόνα από τις «σκιές» που ρίχνουν γύρω τους οι μαύρες τρύπες, οι οποίες προκαλούν ακραίες καμπυλώσεις του χωροχρόνου

Περιβαλλόμενες από στροβιλιζόμενα καυτά νέφη σκόνης και αερίων, εκπέμπουν ισχυρή ακτινοβολία και προδίδουν έμμεσα την ύπαρξη τους. Τώρα -αν μη τι άλλο- χάρη στη φωτογράφηση θα πειστούν ακόμη και οι… άπιστοι Θωμάδες ότι οι μαύρες τρύπες δεν είναι πλάσματα της επιστημονικής φαντασίας.

Το επίτευγμα, που αποτελεί ορόσημο στην αστρονομία και στην αστροφυσική, θεωρήθηκε δεόντως σημαντικό, ώστε η σχετική ανακοίνωση έγινε με έξι ταυτόχρονες συνεντεύξεις σε έξι πόλεις: στην Ουάσιγκτον (η κεντρική εκδήλωση που διοργανώθηκε από το Εθνικό Ίδρυμα Επιστημών (NSF), στις Βρυξέλλες (διοργανώθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή με τη συμμετοχή του Ευρωπαίου επιτρόπου για την Έρευνα-Επιστήμη-Καινοτομία Κάρλος Μοέδας), στη Σαγκάη της Κίνας, στην Ταϊπέι της Ταϊβάν, στο Σαντιάγο της Χιλής και στο Τόκιο της Ιαπωνίας.

Δεν είχαμε δει ποτέ ξανά μαύρη τρύπα!

Μέχρι σήμερα η ύπαρξη των μαύρων οπών τεκμαιρόταν έμμεσα από τις βαρυτικές και άλλες επιδράσεις που ασκούν στο περιβάλλον τους, αλλά ποτέ κανείς δεν είχε «δει» τι υπάρχει γύρω από μια μαύρη τρύπα.

Το τηλεσκόπιο ΕΗΤ, που ξεκίνησε να δημιουργείται το 2012, αποτελείται από ένα ευρύ δίκτυο οκτώ διάσπαρτων και συντονισμένων μεταξύ τους ραδιοτηλεσκοπίων σε διάφορα μέρη του κόσμου.

Αυτά δημιουργούν -μέσω της διασύνδεσης τους με τη βοήθεια της συμβολομετρίας και ενός υπερυπολογιστή- ένα ενιαίο τεράστιο εικονικό τηλεσκόπιο με μέγεθος σχεδόν όσο η Γη, το οποίο καταγράφει τις ακτινοβολίες ραδιοκυμάτων που εκπέμπονται από μια μαύρη τρύπα

Με αυτό τον τρόπο, δημιουργείται αρκετή δυνατότητα μεγέθυνσης, ώστε να απεικονισθεί η περιοχή γύρω από μια μαύρη τρύπα, του λεγόμενου «ορίζοντα γεγονότων», πέρα από τον οποίο τίποτε δεν υπάρχει επιστροφή, ούτε για το φως. Μια μαύρη τρύπα είναι μαύρη, ακριβώς επειδή δεν μπορούν να βγουν φωτόνια από εκεί.

Το ΕΗΤ, που έκανε τις πρώτες παρατηρήσεις του το 2017, διαθέτει επιμέρους «μάτια» στις ΗΠΑ (τηλεσκόπια SMT σε Αριζόνα και James Clerk Maxwell σε Χαβάη), Μεξικό (τηλεσκόπιο LMT), Χιλή (τηλεσκόπια ALMA του Ευρωπαϊκού Νοτίου Αστεροσκοπείου και APEX), Ισπανία (τηλεσκόπιο IRAM), Ανταρκτική (Τηλεσκόπιο Νοτίου Πόλου), Γαλλία (Άλπεις) και Γροιλανδία. Στο μέλλον ακόμη περισσότερα τηλεσκόπια αναμένεται να προστεθούν στο δίκτυο του ΕΗΤ, αυξάνοντας περαιτέρω τις δυνατότητές του.

Μέχρι τώρα το τηλεσκόπιο ΕΗΤ έχει στρέψει την προσοχή του σε δύο μαύρες τρύπες

-Στην κεντρική μαύρη τρύπα του γαλαξία μας, γνωστή και ως «Τοξότης Α*» (Sagittarius A* ή εν συντομία Sgr A*), που απέχει περίπου 26.000 έτη φωτός από τη Γη (245 τρισεκατομμύρια χιλιόμετρα) και έχει μάζα τέσσερα εκατομμύρια φορές μεγαλύτερη από του Ήλιου μας, άρα η διάμετρος της εκτιμάται σε περίπου 44 εκατομμύρια χιλιόμετρα, κατά προσέγγιση το 10% του μεγέθους του ηλιακού μας συστήματος.

Αν και φαίνεται μεγάλη, λόγω της απόστασης της από τη Γη, είναι σα να προσπαθεί να φωτογραφήσει κανείς μια μπαλίτσα γκολφ πάνω στη Σελήνη.

Βρίσκεται σε φάση «ύπνωσης», καθώς δεν καταναλώνει ενεργά μεγάλες ποσότητες γειτονικών άστρων και αερίων, σύμφωνα και με όσα αναφέρει το ΑΠΕ – ΜΠΕ.

-Στην κατά πολύ μεγαλύτερη και πιο ενεργή μαύρη τρύπα στο κέντρο του γιγάντιου γαλαξία Μessier 87 (Μ87) στον αστερισμό της Παρθένου, σε απόσταση 55 εκατομμυρίων ετών φωτός από τη Γη, η οποία έχει μάζα 6,5 δισεκατομμύρια φορές μεγαλύτερη από τον Ήλιο, συνεπώς ο ορίζοντας γεγονότων της είναι πολύ μεγαλύτερος από του Τοξότη Α*.

newsit

Το μισό σώμα του ανθρώπου δεν είναι... ανθρώπινο. Τι ανακαλύφθηκε

anthropino soma

Είμαστε άνθρωποι στο περίπου; Με συνέντευξή του ο καθηγητής Ρομπ Νάιτ του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνια-Σαν Ντιέγκο, στο BBC, αποκάλυψε τα ευρήματα της έρευνάς του.

Είμαστε περισσότερο μικρόβια, πάρα άνθρωποι, αφού τα ανθρώπινα κύτταρα αποτελούν μόνο το 43% των συνολικών κυττάρων που υπάρχουν σε ένα ανθρώπινο σώμα. Τα υπόλοιπα, που είναι και περισσότερα (57%) ανήκουν σε βακτήρια, ιούς, μύκητες και άλλους μικροοργανισμούς που φιλοξενούνται στο σώμα μας ή μάλλον το έχουν αποικίσει.

Η αποκάλυψη αυτή και ο ακριβής αριθμός μπορεί να οδηγήσει σε θεραπεία ανίατων ασθενειών, όπως το Πάρκινσον, αφού η ασθένεια φέρεται να συνδέεται με τα μικρόβια στο κορμί μας.

«Ανακαλύπτουμε ότι αυτά τα μικροσκοπικά πλάσματα μεταμορφώνουν πλήρως την υγεία μας με τρόπους που δεν είχαμε φανταστεί έως πρόσφατα» ανέφερε ο Νάιτ.

Είτε πάνω στο σώμα είτε μέσα σε αυτό, τα μικρόβια αφθονούν, αν και το πραγματικό «πάρτι» γίνεται στο ανθρώπινο έντερο, όπου υπάρχει η μεγαλύτερη συγκέντρωση και ποικιλία τους.

Αυτό σημαίνει ότι ο άνθρωπος δεν είναι μόνο άνθρωπος (ή μάλλον δεν είναι κατά πλειοψηφία άνθρωπος) ούτε από γενετική άποψη, αφού στο καθαρά ανθρώπινο γονιδίωμα των περίπου 20.000 γονιδίων θα πρέπει να προστεθεί το μικροβιακό γονιδίωμα, κάτι που ανεβάζει τον αριθμό των γονιδίων στο ανθρώπινο σώμα στα δύο έως 20 εκατομμύρια.

Με νέους δρόμους να ανοίγονται στην Ιατρική, οι επιστήμονες υποστηρίζουν πως παλαιότερες ασθένειες που ευθύνονται για εκατομμύρια θάνατων στο κόσμο, σε λίγα χρόνια θα θεραπεύονται με πολύ απλές λύσεις και επεμβάσεις.

e-daily

Δέος! Η NASA ηχογράφησε τον ήχο του ανέμου στον Άρη (vid)

INSIGHT foto

Για πρώτη φορά καταγράφηκε ακουστικό υλικό, στο οποίο ακούγεται ο ήχος του ανέμου στον "κόκκινο πλανήτη", χάρη στο Insight της NASA!

Ήταν 26 Νοεμβρίου του 2018, όταν ο ρομποτικός «σεισμολόγος» InSight της NASA, “πατούσε” στον Άρη, προκαλώντας δέος και θαυμασμό ως ένα ακόμη απίστευτο επίτευγμα της ανθρωπότητας.

Λίγες μέρες μετά, το InSight κατάφερε να κάνει κιόλας κάτι που δεν έχει ξαναγίνει: Να ακούσει και να ηχογραφήσει τον άνεμο του γειτονικού πλανήτη!
Η Αμερικανική Διαστημική Υπηρεσία (NASA) έκανε συνέντευξη Τύπου την Παρασκευή και έδωσε στη δημοσιότητα (μετά από κάποια ψηφιακή επεξεργασία και ανέβασμα κατά μία οκτάβα για να ακούγονται καλύτερα) τα σχετικά χαμηλής συχνότητας αρχεία ήχου με τον αρειανό άνεμο, ο οποίος κατά κοινή ομολογία ακούγεται κάπως…απόκοσμος. Οι πολύ χαμηλές συχνότητες οφείλονται στο ότι ο αέρας στον «κόκκινο» πλανήτη είναι πολύ αραιός.

Δύο αισθητήρες του στατικού γεωλογικού εργαστηρίου -ένας αισθητήρας της πίεσης του αέρα και ένας σεισμογράφος- «έπιασαν» (με διαφορετικό τρόπο το κάθε όργανο) τις χαμηλής συχνότητας δονήσεις που προκαλούσε πάνω στα ηλιακά πάνελ του InSight ο άνεμος, ο οποίος εκτιμάται ότι -εκείνη τη στιγμή- φυσούσε με ταχύτητα περίπου 15 χιλιομέτρων την ώρα και με κατεύθυνση από βορειοδυτικά προς νοτιοανατολικά. 

Σε λίγες εβδομάδες ο ρομποτικός βραχίονας της διαστημοσυσκευής θα τοποθετήσει το σεισμογράφο απευθείας πάνω στο έδαφος του ‘Αρη, ώστε για πρώτη φορά να πιάσει τις υπόγειες δονήσεις των αρειανών σεισμών.

Ένας ακόμη πιο καθαρός ήχος από τον ‘Αρη θα υπάρξει σε δύο χρόνια, όταν φθάσει στον πλανήτη το ρόβερ “Mars 2020” της NASA, το οποίο θα είναι εφοδιασμένο με δύο πραγματικά μικρόφωνα. Μεταξύ άλλων, θα ηχογραφήσουν για πρώτη φορά τον ήχο μιας προσεδάφισης στο γειτονικό πλανήτη.

Ακούστε τον… αρειανό άνεμο που κατέγραψε το Insight της NASA

 

Μετά από 13 χρόνια πτήσης, στη μυστηριώδη Έσχατη Θούλη το «New Horizons» της NASA

thule

Έπειτα από 6,5 δισ. χιλιόμετρα και 13 χρόνια πτήσης, ανήμερα την Πρωτοχρονιά το διαστημικό σκάφος της NASA «New Horizons» αναμένεται να πετάξει πάνω από το ουράνιο σώμα «Ultima Thule» (Έσχατη Θούλη) το πιο απομακρυσμένο ουράνιο σώμα κοντά στον Πλούτωνα που έχουν προσεγγίσει ποτέ οι ερευνητές.

Όπως δήλωσαν στο ΑΠΕ-ΜΠΕ Έλληνες επιστήμονες που ασχολούνται με το διάστημα, για τους διαστημικούς ερευνητές σε όλον τον κόσμο η πρώτη Ιανουάριου δεν είναι απλά άλλη μια Πρωτοχρονιά.

Το βράδυ της Πρωτοχρονιάς οι «Νέοι Ορίζοντες» το διαστημικό σκάφος της NASA θα βρίσκεται πάνω από το ουράνιο σώμα «Ultima Thule» σπάζοντας ένα νέο ρεκόρ: ένα διαστημικό σκάφος ποτέ άλλοτε δεν έχει φτάσει κοντά σε ένα τόσο μακρινό αντικείμενο στο ηλιακό μας σύστημα.

Το Ultima Thule

Το Ultima Thule, είναι ένα μυστηριώδες σκοτεινό αντικείμενο που βρίσκεται στα όρια του Ηλιακού Συστήματος.

Σε αντίθεση με άλλα αντικείμενα που εντοπίζονται κατά καιρούς από τους επιστήμονες στο Διάστημα, το Ultima Thule παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον διότι το σχήμα του είναι εντελώς ακανόνιστο με βάση τις τεχνικές που χρησιμοποιούν για την παρατήρηση αντικειμένων.

Το «Ultima Thule» βρίσκεται στην ζώνη Kuiper και απέχει περίπου 6,5 δισεκατομμύρια χιλιόμετρα από τη Γη.

Σύμφωνα με τους ερευνητές, το ουράνιο αυτό σώμα που βρίσκεται πίσω από τον Πλούτωνα, χρειάζεται 297 χρόνια για μια περιστροφή γύρω από τον ήλιο και έχει διάμετρο 20 έως 30 χιλιόμετρα.

Γύρω στις 19.00 (ώρα Ελλάδος) το διαστημικό σκάφος «Νέοι Ορίζοντες» θα πετάξει πάνω από το «Ultima Thule» με ταχύτητα 14 χιλιομέτρων το δευτερόλεπτο σε απόσταση 3.500 χιλιομέτρων και θα καταγράψει εικόνες. Μεταξύ άλλων, το διαστημικό σκάφος διαθέτει κάμερες υψηλής ανάλυσης, δύο όργανα μέτρησης σωματιδίων και πλάσματος και ανιχνευτή διαστημικής σκόνης.

Λόγω της μεγάλης απόστασης, η μετάδοση όλων των πληροφοριών αναμένεται να διαρκέσει μέχρι το καλοκαίρι του 2020,τονίζουν οι ίδιοι επιστήμονες στο ΑΠΕ –ΜΠΕ.

Το διαστημικό σκάφος «Νέοι Ορίζοντες» ξεκίνησε πριν από 13 χρόνια για να εξερευνήσει τον Πλούτωνα. Πέρασε πάνω από τον πλανήτη τον Ιούλιο του 2015, στέλνοντας φωτογραφίες στη Γη που δεν είχαμε ξαναδεί από συνολικά 30 περιοχές του Πλούτωνα.

Η ανθρωπότητα έγραψε ιστορία: Πάτησε oμαλά στον πλανήτη Άρη το InSight της NASA, μετά από ταξίδι 7 μηνών

 

insider aris

Έπειτα από ένα διαπλανητικό ταξίδι διάρκειας σχεδόν επτά μηνών, το διαστημικό επιστημονικό σκάφος InSight της Αμερικανικής Διαστημικής Υπηρεσίας προσεδαφίστηκε στον Άρη, έχοντας διασχίσει με επιτυχία την ατμόσφαιρα του κόκκινου πλανήτη.

Το γεγονός επιβεβαίωσε η NASA από το κέντρο της στην Πασαντίνα στην Καλιφόρνια, όπου οι εργαζόμενοι ξέσπασαν σε πανηγυρισμούς

Το InSight έστειλε μάλιστα την πρώτη του φωτογραφία από την επιφάνεια του Κόκκινου Πλανήτη το βράδυ της Δευτέρας.

«Προσεδάφιση επιβεβαιώθηκε!» ανακοίνωσαν οι υπεύθυνοι, με αποτέλεσμα μηχανικοί και επιστήμονες της Nasa να ξεσπάσουν σε χειροκροτήματα και επιφωνήματα χαράς.

Σκοπός του InSight είναι να μελετήσει το εσωτερικό του και τους σεισμούς του Άρη.

Αυτή ήταν η πρώτη προσεδάφιση της NASA από το 2012 (ρόβερ Curiosity) και η πρώτη φορά που θα μελετηθεί από ένα ρομποτικό γεωλογικό εργαστήριο το εσωτερικό, η σύνθεση και ειδικότερα η τεκτονική δραστηριότητα όχι μόνο του Άρη, αλλά και οποιουδήποτε άλλου πλανήτη πέρα από τη Γη.

«Τα επτά λεπτά τρόμου»

Μετά από ένα ταξίδι 484 εκατομμυρίων χιλιομέτρων με ταχύτητα 19.800 χλμ. την ώρα, το InSight (Interior Exploration using Seismic Investigations, Geodesy and Heat Transport) μείωσε την ταχύτητά του μόλις στα οκτώ χιλιόμετρα την ώρα (την ταχύτητα που ένας άνθρωπος κάνει τζόκινγκ), κάνοντας «μαλακή» προσεδάφιση στον γειτονικό πλανήτη περίπου στις 20:00 ώρα Ελλάδας.

Η όλη διαδικασία προσεδάφισης διήρκησε επτά αγωνιώδη λεπτά, τα οποία οι μηχανικοί της NASA αποκαλούν τα «επτά λεπτά του τρόμου», καθώς κατά τη διάρκειά τους δεν μπορούν να κάνουν κάτι, παρά να προσεύχονται ότι έχουν προγραμματίσει σωστά τις κινήσεις του ρομποτικού σκάφους και ότι δεν θα προκύψει κάποιο απρόοπτο.

aris foto

Στη συνέχεια, η διαστημοσυσκευή θα ξεδιπλώσει τα ηλιακά πάνελ της για να τροφοδοτείται με ενέργεια, εφόσον οι μπαταρίες της φθάνουν μόνο για μια αρειανή μέρα, καθώς επίσης ένα ρομποτικό βραχίονα. Η επιβεβαίωση ότι αυτό πέτυχε, ήρθε με καθυστέρηση μερικών ωρών από τους δορυφόρους "Mars Odyssey" και MRO που βρίσκονται σε τροχιά γύρω από τον 'Αρη και πετούσαν πάνω από το σημείο προσεδάφισης δύο φορές μέσα στη μέρα.

Δύο πειραματικοί μικροδορυφόροι που ταξίδεψαν μαζί με το InSight, πετώντας πίσω από αυτό, οι Mars Cube One (ή MarCO), με μέγεθος χαρτοφύλακα και βάρος 13,5 κιλών ο καθένας, οι οποίοι θα δοκιμασθούν για πρώτη φορά σε άλλον πλανήτη, θα λειτουργήσουν ως εναλλακτικός και πιο γρήγορος αναμεταδότης των ραδιοσημάτων του InSight προς τη Γη, παρακάμπτοντας τις μεγάλες δορυφορικές διαστημοσυσκευές που κινούνται πέριξ του 'Αρη εδώ και χρόνια. Μπορεί έτσι η NASA να ξέρει μέσα σε μερικά λεπτά και όχι σε μερικές ώρες πώς πήγε η προσεδάφιση.

 

Το ύψους περίπου ενός μέτρου και βάρους 358 κιλών InSight είναι ένας τρίποδος στατικός γεωφυσικός ανιχνευτής και όχι κινούμενος όπως τα ρόβερ που ήδη υπάρχουν στον «κόκκινο» πλανήτη. Eίχε εκτοξευθεί από τη Γη στις 5 Μαΐου και ο προορισμός του είναι μια τεράστια επίπεδη έκταση του 'Αρη, γνωστή ως Elysium Planitia, μήκους 130 χλμ. και πλάτους 27 χλμ., λίγο βόρεια του αρειανού ισημερινού, γνωστή και ως «το μεγαλύτερο επίπεδο πάρκινγκ στον 'Αρη».

INSIGHT foto

Εκεί, από στάσιμη θέση, το InSight θα αρχίσει την χαρτογράφηση της «καρδιάς» του 'Αρη μετά από περίπου τρεις μήνες, χρονικό διάστημα απαραίτητο για να δοκιμασθούν στο μεταξύ και να τεθούν σε λειτουργία τα επιστημονικά όργανά του. Ευτυχώς για τη NASA οι αμμοθύελλες που σάρωναν τον πλανήτη επί μήνες, έχουν πλέον καταλαγιάσει και η περιοχή προσεδάφισης φαίνεται καθαρή και ήσυχη.

«Νεκροταφείο» διαστημικών αποστολών

Η προσεδάφιση πάντως ποτέ δεν ήταν εύκολη στον 'Αρη, όπου μέχρι σήμερα σχεδόν δύο στις τρεις αποστολές έχουν αποτύχει ή έχουν συντριβεί στην επιφάνειά του. Η πιο πρόσφατη αποτυχία ήταν του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος το 2016 με το σκάφος «Σκιαπαρέλι» που συνετρίβη λόγω τεχνικού σφάλματος.

Οι ΗΠΑ, η μόνη χώρα με επιτυχημένο ιστορικό προσεδαφίσεων στον 'Αρη, έχουν εφοδιάσει το InSight με μια δοκιμασμένη «συνταγή»: μια κάψουλα ανθεκτική στις υψηλές θερμοκρασίες έως 1.500 βαθμούς Κελσίου που αναπτύσσονται κατά τη διάσχιση της αρειανής ατμόσφαιρας λόγω τριβής, ένα αλεξίπτωτο που θα ανοίξει σε ύψος 12 χιλιομέτρων από την επιφάνεια καθώς και μικρούς πυραύλους που τεθούν σε λειτουργία σε ύψος 1.200 μέτρων για να φρενάρουν και να καθοδηγήσουν ομαλά την κάθοδο.

Η αποστολή είναι κόστους περίπου ενός δισεκατομμυρίου δολαρίων και, από αυτά, σχεδόν το 20% έχουν επενδύσει οι Ευρωπαίοι.

Το μεγαλύτερο μέρος του InSight κατασκευάσθηκε από την αμερικανική αεροδιαστημική εταιρεία Lockheed Martin Space, αλλά βρετανικής και γαλλικής κατασκευής είναι οι αισθητήρες και ο σεισμογράφος του, που θα ανιχνεύουν τις δονήσεις και τα σεισμικά κύματα στο εσωτερικό του. Η ταχύτητα των κυμάτων αυτών αλλάζει ανάλογα με το υλικό μέσω του οποίου ταξιδεύουν, κάτι που επιτρέπει να εξαχθούν συμπεράσματα για το εσωτερικό του πλανήτη. Έτσι, με τη βοήθεια αυτών των κυμάτων είναι δυνατό να προκύψει ένας τρισδιάστατος «χάρτης» του εσωτερικού του 'Αρη - μια ανάλογη μέθοδος εφαρμόζεται από τους γεωλόγους και στη Γη.

Θα είναι ο πρώτος σεισμογράφος τοποθετημένος απευθείας πάνω στην επιφάνεια του 'Αρη και θα είναι χιλιάδες φορές πιο ακριβής από εκείνους που βρίσκονταν πάνω στις διαστημοσυσκευές Viking το 1976. Ο πρώτος σεισμογράφος σε άλλο ουράνιο σώμα είχε τοποθετηθεί στη Σελήνη το 1969 από την αποστολή «Απόλλων 11».

Γερμανικής κατασκευής -από το Γερμανικό Αεροδιαστημικό Κέντρο DLR- θα είναι το αυτόματο όργανο ΗΡ3 (Heat Flow and Physical Properties Package) που θα ανοίξει τη βαθύτερη τρύπα, βάθους έως πέντε μέτρων, που θα έχει ποτέ ανοιχτεί σε άλλο ουράνιο σώμα, προκειμένου να γίνουν μετρήσεις της εσωτερικής θερμότητας. Κάτι τέτοιο είχε γίνει μόνο στη Σελήνη από την τελευταία αποστολή «Απόλλων 17», όταν οι αστροναύτες Γιουτζίν Σέρναν και Τζακ Σμιτ με ένα χειροκίνητο τρυπάνι είχαν σκάψει σε βάθος τριών μέτρων.

Εκτός από το Εθνικό Κέντρο Διαστημικών Μελετών της Γαλλίας (CNES) που έφτιαξε το ευαίσθητο σεισμογραφικό όργανο SEIS (Seismic Experiment for Interior Structure), σε συνεργασία με τα βρετανικά πανεπιστήμια Imperial και Οξφόρδης, συμβολή είχαν η ελβετική πολυτεχνική σχολή ΕΤΗ, το Κέντρο Διαστημικής Έρευνας της Πολωνικής Ακαδημίας Επιστημών και το Κέντρο Αστροβιολογίας της Ισπανίας. Ένα άλλο αμερικανικής κατασκευής επιστημονικό όργανο (Rotation and Interior Structure Experiment-RISE) θα καταγράψει τις διακυμάνσεις στον άξονα περιστροφής του 'Αρη, κάτι που θα δώσει στοιχεία για το αν ο αρειανός πυρήνας είναι στερεός ή υγρός.

Από τον συνδυασμό όλων των επιστημονικών δεδομένων, αναμένεται να προκύψει μια εικόνα για την εξέλιξη και τα σημερινά χαρακτηριστικά του φλοιού, του μανδύα και του πυρήνα του πλανήτη, κάτι που θα επιτρέψει να εξαχθούν -σε σύγκριση και με τη Γη- ευρύτερα συμπεράσματα για το σχηματισμό και την εξέλιξη των βραχωδών πλανητών του ηλιακού μας συστήματος. Οι επιστήμονες είναι ιδιαίτερα περίεργοι να μάθουν αν ο 'Αρης διαθέτει ένα καυτό λιωμένο πυρήνα από σίδηρο όπως και η Γη.

Την ευθύνη της διετούς αποστολής, που μπορεί να παραταθεί, έχει το Εργαστήριο Αεριώθησης (JPL) της NASA στην Πασαντίνα της Καλιφόρνια.

Το «προφίλ» του 'Αρη

aris planitis

Ο πλανήτης έχει περίπου το μισό μέγεθος της Γης και το διπλάσιο της Σελήνης, το ένα δέκατο της μάζας της Γης και το ένα τρίτο της βαρύτητάς της. Το έτος του (πλήρης περιφορά γύρω από τον Ήλιο) διαρκεί 687 γήινες μέρες, ενώ η μέρα του (περιστροφή περί τον άξονά του) είναι οριακά μεγαλύτερη από τη γήινη (24 ώρες, 39 λεπτά και 35 δευτερόλεπτα).

Η αραιή ατμόσφαιρά του αποτελείται κυρίως από διοξείδιο του άνθρακα (95%,3) και άζωτο (2,7%), ενώ η θερμοκρασία του κυμαίνεται από τους μείον 128 έως τους 27 βαθμούς Κελσίου. Το υψηλότερο σημείο του είναι το ηφαιστειακό όρος Όλυμπος ύψους 26 χιλιομέτρων, ενώ διαθέτει τα μακρύτερα και βαθύτερα φαράγγια σε όλο το ηλιακό σύστημα, μήκους άνω των 4.000 χλμ.

Οι πρώτες απόπειρες για ταξίδι στον 'Αρη έγιναν από τη Σοβιετική Ένωση με τα σκάφη «Μάρσνικ» 1 και 2, που δεν κατάφεραν καν να φθάσουν σε γήινη τροχιά. Το 1965 το αμερικανικό «Μάρινερ 4» έκανε την πρώτη επιτυχή προσέγγιση του 'Αρη και έστειλε στη Γη 21 φωτογραφίες του, κάτι που επαναλήφθηκε το 1969 με τα «Μάρινερ» 6 και 7.

Για πρώτη φορά η ΕΣΣΔ έφθασε στον 'Αρη το 1971 με το "Mars 3", που όμως κάηκε κατά την κάθοδό του, αλλά μετά από λίγες εβδομάδες το "Mars 3" ήταν το πρώτο που προσεδαφίστηκε, αν και λειτούργησε μόνο για 20 δευτερόλεπτα, προτού σιγήσει. Η πρώτη προσεδάφιση των ΗΠΑ έγινε το 1975 με το "Viking 1".

Η επόμενη αποστολή της NASA στον 'Αρη θα είναι η "Mars 2020", που θα εκτοξευθεί το καλοκαίρι του 2020 και θα προσεδαφίσει τον Φεβρουάριο του 2021 ένα ρόβερ σαν το Curiosity, με στόχο να αναζητήσει μικροβιακή ζωή.