grexit domino

Αναλυτές της Goldman Sachs σε έκθεσή τους με τίτλο "Πλοήγηση μέσα στην ελληνική κρίση" προειδοποιούν πως μια έξοδος της Ελλάδας από το ευρώ θα αποτελούσε ένα 'σοκ' για τα ομόλογα της Ισπανίας και της Ιταλίας και θα οδηγούσε σε αχαρτογράφητα νερά την ευρωζώνη.

Οι αναλυτές υπογραμμίζουν πως είναι δύσκολο να προβλεφθεί το μέγεθος της αρνητικής αντίδρασης των αγορών, ωστόσο η συστημική κρίση που θα προκαλούσε ένα Grexit σίγουρα θα διεύρυνε τις αποδόσεις των ομολόγων Ιταλίας και Ισπανίας, με τις εκτιμήσεις να κάνουν λόγο για αύξηση περίπου 350 - 400 μονάδων βάσης.

Ως βασική πηγή κινδύνου αναγνωρίζεται η αθέτηση των υποχρεώσεων της Ελλάδας και ως ημερομηνία ορόσημο οι αναλυτές της Goldman Sachs παρουσιάζουν την 20η Ιουλίου, όταν θα πρέπει να αποπληρωθεί η δόση στην ΕΚΤ ύψους 3,6 δις ευρώ. «Η χώρα δεν θα έχει επαρκή μετρητά», εκτιμάται στην έκθεση, ενώ επισημαίνεται πως αν οι διαπραγματεύσεις συνεχιστούν έως τότε θα πρέπει να αναμένονται πιέσεις στα ομόλογα της περιφέρειας και διεύρυνση των spreads Ιταλίας και Ισπανίας περισσότερο από τις 200-250 μονάδες βάσης...

tvxs

IMF Washinton

Μερικές ημέρες πριν από την Εαρινή Σύνοδο του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, ο αναπληρωτής γενικός διευθυντής Ντέιβιντ Λίπτον συγκέντρωσε τους επικεφαλής όλων των αποστολών για μια ενημέρωση ενόψει της συνόδου.

Σε αυτή συζητήθηκαν τα μηνύματα που ήθελε να περάσει το Ταμείο για την παγκόσμια οικονομία, οι προτεραιότητες και οι ανησυχίες του. Οταν η ομιλία τελείωσε χωρίς ούτε μία αναφορά στην Ελλάδα, ένας από τους ακροατές σήκωσε το χέρι του. «Και για την Ελλάδα ποιο είναι το μήνυμά μας;», ρώτησε. Ακολούθησε μια αμήχανη σιωπή. Η «γραμμή» του Ταμείου κυκλοφόρησε στα στελέχη του μόλις την Τετάρτη.

«Ελπίζουμε να τα βρούμε με την Ελλάδα. Αν δεν υπάρξει συμφωνία και φύγει από το ευρώ, αυτό θα είναι επώδυνο για τη χώρα, αλλά η Ευρωζώνη θα το αντέξει. Θα πρέπει μάλιστα να αξιοποιήσει την ευκαιρία για να προχωρήσει σε μια μεγαλύτερη ενοποίηση».

Αυτό ήταν σε ελεύθερη μετάφραση το μήνυμα του επικεφαλής οικονομολόγου του ΔΝΤ, Ολιβιέ Μπλανσάρ, και είναι ενδεικτικό του οριακού σημείου στο οποίο είχαν φτάσει πριν από τη σύνοδο οι διαπραγματεύσεις.

Προοδευτικοί οικονομολόγοι εκτιμούσαν ιδιωτικά ότι η απροθυμία της κυβέρνησης να συγκεκριμενοποιήσει τις προτάσεις της, ώστε να προχωρήσουν οι συζητήσεις, της κοστίζει και τους τελευταίους φίλους στο εξωτερικό. Ευρωπαίοι αξιωματούχοι παραπονούνταν ότι το οικονομικό επιτελείο ούτε που απαντά στα emails τους.

Την Παρασκευή, πάντως, ο πρόεδρος του Eurogroup Γερούν Ντάισελμπλουμ εκτιμούσε μεν ότι η κυβέρνηση είναι άπειρη και πρέπει να δουλέψει περισσότερο, αλλά δήλωνε ότι πρέπει να της δοθεί χρόνος και τόνιζε την πρόθεσή του να μείνει η Ελλάδα στην Ευρωζώνη.

Ημέρες 2010

Η σύνοδος στην Ουάσιγκτον θύμισε ημέρες 2010, καθώς μια πιθανή χρεοκοπία της Ελλάδας κυριαρχούσε στις συζητήσεις και δεκάδες δημοσιογράφοι αναζητούσαν τον κ. Βαρουφάκη. Κοινή ήταν η εκτίμηση ότι βρισκόμαστε σε μια από τις πιο δύσκολες στιγμές της ελληνικής κρίσης.

Η προοπτική μιας χρεοκοπίας και ο κίνδυνος εξόδου από την Ευρωζώνη ενέτειναν άλλωστε τις πιέσεις του ΔΝΤ, της Γερμανίας αλλά και των ΗΠΑ, κατά τη συνάντηση με τον Αμερικανό υπουργό Τζακ Λου, προς την ελληνική κυβέρνηση για μια συμφωνία.

Η γενική διευθύντρια του ΔΝΤ Κριστίν Λαγκάρντ έδωσε το στίγμα των δικών της προθέσεων, δηλώνοντας ότι δεν θα επιτραπεί στην Ελλάδα να καθυστερήσει την αποπληρωμή της δόσης προς το ΔΝΤ και ότι το Ταμείο θα προστατεύσει τη φήμη του.

«Ποτέ μια προηγμένη οικονομία δεν έχει ζητήσει καθυστέρηση στην καταβολή δόσης», είπε, ενώ υπογράμμισε ότι οι αναβολές των πληρωμών σε κάποιες αναπτυσσόμενες χώρες «ουδέποτε είχαν παραγωγικά αποτελέσματα», προσθέτοντας ότι έχει μεταφέρει στον κ. Βαρουφάκη αυτή τη θέση. Σύμφωνα με πληροφορίες που οι δύο πλευρές διέψευσαν δημοσίως, ο Ελληνας υπουργός Οικονομικών συζήτησε αυτό το ενδεχόμενο στη συνάντησή του με την κυρία Λαγκάρντ την περασμένη εβδομάδα, αλλά εισέπραξε την άρνηση του Ταμείου.

Στη νέα συνάντηση που είχαν την Πέμπτη, η κ. Λαγκάρντ συμφώνησε με τον κ. Βαρουφάκη να έχουν καλύτερη επαφή για την καθημερινή εξέλιξη της διαπραγμάτευσης και σχεδίασαν την πορεία των συζητήσεων έως την 24η Απριλίου.

Στο ίδιο κλίμα ήταν η ωριαία συνάντηση του υπουργού με τον πρόεδρο της ΕΚΤ, Μάριο Ντράγκι, την επόμενη ημέρα, στην οποία συζήτησαν τη διαδικασία διαπραγμάτευσης «μέρα προς μέρα» μέχρι τις 24 Απριλίου. Ο κ. Ντράγκι χαρακτήρισε «δημιουργική» τη συνάντηση.

Οι τόνοι

Εν μέσω όλων αυτών, ο διευθυντής του Ευρωπαϊκού Τμήματος Πόουλ Τόμσεν επιχείρησε να ρίξει τους τόνους την Παρασκευή, δηλώνοντας ενθαρρυμένος διότι πρόσφατα «βελτιώθηκε» η διαδικασία των διαπραγματεύσεων με την Ελλάδα. Οι τεχνικές συζητήσεις ξανάρχισαν μόλις την Τετάρτη στην Αθήνα, ενώ οι διαπραγματεύσεις στο Brussels Group αναμενόταν να ξεκινήσουν το Σαββατοκύριακο. Οπως τόνισε, «είναι σημαντικό να εντατικοποιηθούν, καθώς χρειάζεται να γίνει πολλή δουλειά προκειμένου να ολοκληρωθεί εγκαίρως η αξιολόγηση». Ο ίδιος πάντως απέρριψε το ενδεχόμενο να ολοκληρωθούν μέχρι το Eurogroup της Ρίγας στις 24 Απριλίου.

Ενας από τους φίλους που δήλωνε αποφασισμένος να βοηθήσει από τη θέση του για την επίτευξη συμφωνίας είναι ο διευθυντής του Τμήματος για την Παγκόσμια Οικονομία και την Ανάπτυξη του Ινστιτούτου Brookings Κεμάλ Ντερβίς. Ο κ. Ντερβίς οργάνωσε στο ινστιτούτο, με διαφορά ούτε μισής ώρας, τις ομιλίες των δύο «αντιπάλων»: των υπουργών Οικονομικών Ελλάδας και Γερμανίας.

Ο κ. Β. Σόιμπλε επέμεινε ότι μια έξοδος της Ελλάδας από την Ευρωζώνη θα έρθει μόνον αν το θελήσουν οι ίδιοι οι Ελληνες, ενώ ξεκαθάρισε ότι οι επόμενες εκταμιεύσεις θα έρθουν μόνον ως απόρροια της ολοκλήρωσης των διαπραγματεύσεων και αφού η Ελλάδα υλοποιήσει όσα συμφώνησε και το επιβεβαιώσουν οι θεσμοί. Σύμφωνα με την ανάλυσή του, το πρόβλημα της Ελλάδας είναι η έλλειψη ανταγωνιστικότητας και όχι το υψηλό χρέος.

Στη δική του ομιλία, ο κ. Βαρουφάκης εκτίμησε ότι θα υπάρξει συμβιβασμός αλλά τόνισε ότι η ελληνική κυβέρνηση δεν θα προσυπογράψει στόχους που δεν μπορούν να επιτευχθούν. Περιέγραψε δε τα Μνημόνια που εφαρμόζονται τα τελευταία χρόνια ως «μια συνταγή που κανένας λογικός άνθρωπος δεν μπορεί να θεωρήσει επιτυχημένη».

Οι αμερικανικές προειδοποιήσεις και η ανησυχία του προέδρου Ομπάμα

Οι ΗΠΑ, που βλέπουν την ελληνική υπόθεση μέσα από το διπλό πρίσμα της γεωπολιτικής και της οικονομίας, στηρίζουν μεν την Ελλάδα, αλλά ταυτόχρονα ζητούν από την κυβέρνηση Τσίπρα να προχωρήσει άμεσα σε μεταρρυθμίσεις και να αποκαταστήσει τη συνεργασία με τους πιστωτές.

Είναι χαρακτηριστικό ότι στη συνομιλία που είχαν στον Λευκό Οίκο, ο πρόεδρος Ομπάμα εξέφρασε στον υπουργό Οικονομικών Γ. Βαρουφάκη την ανησυχία του για τον κίνδυνο ατυχήματος.

Την επομένη, σε συνέντευξη Τύπου με τον Ιταλό πρωθυπουργό Ματέο Ρέντσι, ο κ. Ομπάμα δήλωσε ότι «η Ελλάδα πρέπει να ξεκινήσει μεταρρυθμίσεις, να συλλέξει φόρους, να μειώσει τη γραφειοκρατία, να (υιοθετήσει) πιο ευέλικτες πρακτικές στην αγορά εργασίας». Ταυτόχρονα, πάντως, ανέφερε ότι όταν τηλεφώνησε στον Αλέξη Τσίπρα για να τον συγχαρεί, αναγνώρισε την ανάγκη του νέου πρωθυπουργού να δώσει ελπίδα στον λαό και εξέφρασε την υποστήριξή του σε «κάποια ευελιξία» γιατί, όπως ανέφερε, η λύση δεν μπορεί να είναι μόνο να «στύβεις την πέτρα».

Αμερικανός αξιωματούχος εκτίμησε ότι «είναι πολύ σημαντικό οι Ελληνες, οι Ευρωπαίοι και οι θεσμοί να εντείνουν τις διαπραγματεύσεις» και προειδοποίησε ότι αν δεν βρεθεί μια στρατηγική που να επιτρέπει στην Ελλάδα να καλύπτει τις υποχρεώσεις της, θα υπάρξουν «πολύ σκληρές οικονομικές προκλήσεις για την Ελλάδα, που θα επιτείνουν την αβεβαιότητα για την ευρωπαϊκή και την παγκόσμια οικονομία».

grexit cartoon

Στο ποσό του 1 τρισ. ευρώ υπολογίζεται το κόστος πιθανής χρεοκοπίας της Ελλάδας για την παγκόσμια οικονομία, με το βάρος να πέφτει κυρίως σε Ευρώπη και ΗΠΑ.

Όπως προκύπτει, σύμφωνα με δημοσίευμα της Real News, από μυστικές εκθέσεις που έχουν συντάξει όλοι οι βασικοί παίκτες του δανειακού πακέτου της Ελλάδας (Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και Ευρωπαϊκή Επιτροπή), αλλά και οι κυριότερος χώρες που συμμετέχουν στο πρόγραμμα (Γερμανία, Γαλλία), οι συνέπειες εξόδου της Ελλάδας από την Ευρωζώνη είναι ανυπολόγιστες και κινούνται σε τριπλάσιο έως και τετραπλάσιο επίπεδο από την έκθεση την οποία έχουν σε ελληνικούς τίτλους.

Αποκαλυπτικό είναι το δημοσίευμα του Reuters σύμφωνα με το οποίο η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα κάνει ήδη ασκήσεις προσομοίωσης, ώστε να διαπιστώσει τις αντοχές σε ενδεχόμενη έξοδο της Ελλάδας από το ευρώ. Το πρακτορείο αναφέρει ότι “ένα Grexit θα μπορούσε να σκάψει βαθιά στις τσέπες της ΕΚΤ”.

Καθώς η πολιτική αντιπαράθεση με την Αθήνα “παγώνει” την πρόσβαση της χώρας σε δάνεια από τα κράτη της Ευρωζώνης, η Ελλάδα έχει αντλήσει σημαντικά ποσά από την ΕΚΤ, αυξάνοντας ακόμη περισσότερο τον “λογαριασμό”. Επίσης, μια έξοδος θα προκαλούσε απώλεια πολλών δισεκατομμυρίων ευρώ. Η αβεβαιότητα έχει ωθήσει την ΕΚΤ να εξετάσει τον αντίκτυπο ενός Grexit, αποκαλύπτοντας έναν μεγάλο πιθανό λογαριασμό για τη Φρανκφούρτη και τις χώρες που τη στηρίζουν.

Στην έκθεση της ΕΚΤ προσομοιώνονται σενάρια τα οποία υπολογίζουν ότι μόνο για την Ιταλία (που καλύπτει το 17% του κεφαλαίου της ΕΚΤ) το ύψος των ζημιών κυμαίνεται από 61,2 δισ. ευρώ έως 81 δισ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί στο 4% του ιταλικού ΑΕΠ.

Στην πρώτη θέση βρίσκεται η Γερμανία για την οποία το κόστος ενός ενδεχόμενου Grexit ξεπερνά τα 120 δισ. ευρώ, με τη Γαλλία να ακολουθεί με 90 δισ. ευρώ και την Ισπανία με 50 δισ. ευρώ. Η ζημιά ενός Grexit αντιστοιχεί στο 4,3% του ΑΕΠ για την Εσθονία, στο 4,2% για τη Σλοβακία και στο 5,3% για τη Μάλτα.

Αν και τα τρία τελευταία χρόνια η έκθεση των ξένων επενδυτών στο τραπεζικό σύστημα της Ελλάδας έχει μειωθεί αισθητά, ο συστημικός κίνδυνος, σύμφωνα με την ΕΚΤ, είναι σταθμισμένος, αλλά όχι περιορισμένος.

toma-piketi

Η Ευρώπη έχει φτιάξει ένα τέρας λέει ο οικονομολόγος Τομά Πικετί συγγραφέας του best seller «Το Κεφάλαιο στον 21ο αιώνα». Στη συνέντευξή του στο Spiegel, ο Γάλλος οικονομολόγος σημειώνει πως «ο τρόπος που η Ευρώπη συμπεριφέρθηκε κατά την περίοδο της κρίσης δεν ήταν τίποτα άλλο από καταστροφικός.

Πέντε χρόνια μετά, η ανεργία έχει εκτιναχθεί στην Ευρώπη, ενώ στις ΗΠΑ πέφτει. Το ΑΕΠ σε πάρα πολλές χώρες μειώνεται δραματικά – στην Ελλάδα η μείωση έχει αγγίξει το 25%». Σε ερώτηση αν ο Τσίπρας μπορεί να ανατάξει την ελληνική οικονομία, ο κ. Πικετί απαντάει: «Μόνη της η Ελλάδα δεν μπορεί να κάνει τίποτα. Πρέπει να γίνει κάτι από τις Βρυξέλλες, το Βερολίνο και το Παρίσι. Ήδη, το ΔΝΤ έχει παραδεχθεί πως τα προγράμματα λιτότητας τράβηξαν πολύ.

Οι χώρες που αναγκάστηκαν να κάνουν προσαρμογές έχασαν σε ανάπτυξη, καθώς έκαναν τα πάντα μέσα σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα. Εμείς οι Ευρωπαίοι, επειδή δεν είμαστε καλά οργανωμένοι, μετατρέψαμε τη χρηματοπιστωτική κρίση που ξεκίνησε από τις ΗΠΑ, σε κρίση χρέους. Αυτό μετεξελίχθηκε στη συνέχεια σε κρίση εμπιστοσύνης σε όλη την Ευρώπη».

Ο Τομά Πικετί μιλά για τις μεταρρυθμίσεις που επιβλήθηκαν στις προβληματικές χώρες. «Δεν μπορούν να λειτουργήσουν» λέει ο ίδιος και προσθέτει: «Μπορεί να έχουμε κοινό νόμισμα, αλλά κάθε χώρα έχει διαφορετικό φορολογικό σύστημα και δεν υπάρχει εναρμόνιση στις δημοσιονομικές πολιτικές. Φτιάξαμε ένα τέρας εντός της Ευρωζώνης. Η Ελλάδα επειδή ακριβώς ανήκει στο κοινό νόμισμα, δεν μπορεί να υποτιμήσει το νόμισμά της και να γίνει πιο ανταγωνιστική».

Ο δημοσιογράφος του Spiegel του επισήμανε πως ακούγεται σαν τον Αλέξη Τσίπρα, με τον Γάλλο οικονομολόγο να δίνει αφοπλιστική απάντηση: «Δεν είμαι μέλος του ΣΥΡΙΖΑ, ούτε υποστηρίζω το συγκεκριμένο κόμμα. Προσπαθώ να αναλύσω μια κατάσταση. Δεν μπορείς να προχωράς με μειώσεις, αν δεν έχεις ανάπτυξη. Απλώς δεν μπορεί να λειτουργήσει αυτό το πράγμα. Ούτε η Γερμανία, ούτε η Γαλλία αποπλήρωσαν ποτέ τα χρέη τους. Και τώρα αυτές οι δύο χώρες λένε στο Νότο πρέπει να αποπληρώσουν τα χρέη τους. Είμαι μια ιστορική αμνησία, αλλά με σκληρές συνέπειες. 

Γιατί πρέπει η Ελλάδα να πληρώσει τώρα για τα λάθη που έκαναν όλες οι προηγούμενες κυβερνήσεις; «Αυτό είναι ένας εγωισμός που κινητοποιείται από τον εθνικισμό. Δεν μπορείς να λύσεις το πρόβλημα του χρέους με αυτόματους κανονισμούς. Ειδικά αν πρόκειται να επιβληθούν σε οικονομικές συνθήκες που είναι διαφορετικές από χώρα σε χώρα».

«Ανεξάρτητα από το τι πιστεύει κανείς για την εκλογική νίκη του ΣΥΡΙΖΑ, μπορεί να χρησιμεύσει ως θεραπεία-σοκ για όσους είναι στην εξουσία. Ξαφνικά θα καταλάβουν ότι αυτό που κάνουν δεν δουλεύει και πως πρέπει να ακολουθήσουν μια διαφορετική προσέγγιση. Αλλά ένα ριζοσπαστικό αριστερό κόμμα όπως ο ΣΥΡΙΖΑ ή το Podemos στην Ισπανία είναι πολύ πιο ακίνδυνο από την ακροδεξιά. 

Το Εθνικό Μέτωπο εδώ στη Γαλλία αυτήν τη στιγμή είναι πιο δημοφιλές από ποτέ. Για αυτό είναι πολύ επικίνδυνο για τα κατεστημένα κόμματα να συνεχίσουν να θρέφουν τους εθνικιστές. Είναι ανεύθυνο να επιπλήττουν διαρκώς τους τεμπέληδες Έλληνες ή τους Πορτογάλους».

toc

eyro ofeiles

Λύση με νέο δάνειο τουλάχιστον 50 δισ. ευρώ και τη φιλική ονομασία "δάνεια έναντι μεταρρυθμίσεων" - αντί για μνημόνιο - προκρίνουν οι Ευρωπαίοι στην ελληνική κυβέρνηση.

Όπως αναφέρει η Realnews, το σχέδιο που επεξεργάζονται οι εταίροι περιλαμβάνει νέα χρηματοδότηση 50 δισ. ευρώ, με επιτόκιο 0,65% για να αποπληρωθούν τα παλαιότερα δάνεια του ΔΝΤ.

Σύμφωνα με το πλάνο των Ευρωπαίων προβλέπεται άμεση αποπληρωμή των ακριβών και βραχυπρόθεσμων δανείων του ΔΝΤ με χαμηλότοκα μακροπρόθεσμα δάνεια από τον EFSM/ESM, σε ένα συνδυασμό κινήσεων, οι οποίες βρίσκονται σε γνώση της Lazard, την οποία έχει προσλάβει η κυβέρνηση ως σύμβουλο για τη διαχείριση του δημοσίου χρέους.

Τα στοιχεία που είναι σε γνώση της Lazard αναφέρουν ότι τα δάνεια του ΔΝΤ έχουν κοντινές μεταξύ τους ημερομηνίες λήξης, μόλις έξι ετών και μέχρι το 2019 η ελληνική πλευρά θα πρέπει να έχει επιστρέψει κεφάλαια ύψους 19 δισ. ευρώ.

Τα 19 δισ. αποτελούν τον μεγάλο όγκο των δανειακών αναγκών για τα επόμενα χρόνια και μάλιστα με πολύ υψηλά επιτόκια της τάξης του 3% και 4%.

Όπως αναφέρει η εφημερίδα το δάνειο που θα φτάνει τα 50 δισ., με επιτόκιο 0,65%, θα έχει μέση λήξη στα 50 χρόνια, ενώ στα 50 χρόνια θα παραταθεί η μέση λήξη και στα υπόλοιπα δάνεια του EFSF/ESM. Ο EFSF/ESM ενδεχομένως θα περικόψει και το τέλος δανεισμού (service free). Η χώρα δεν θα χρειαστεί να λάβει τα ακριβά υπόλοιπα δάνεια του προγράμματος του ΔΝΤ, ύψους 16 δισ. ευρώ, και το Ταμείο θα μείνει στη χώρα μας μόνο ως εταίρος και ελεγκτής στο πλαίσιο του προγράμματος των πιστωτών, όπως έγινε και στην Ισπανία. Το νέο δάνειο θα μειώσει εξαιρετικά τον όγκο και την εξυπηρέτηση του δημοσίου χρέους σε όρους καθαρής αξίας.

pikett

“Υπάρχει μια τεράστια υποκρισία απέναντι στην Ελλάδα", υποστηρίζει ο διάσημος Γάλλος οικονομολόγος

“Υπάρχει μια τεράστια υποκρισία απέναντι στην Ελλάδα και αυτό είναι δραματικό”, επισημαίνει σε συνέντευξή του στη βελγική εφημερίδα L' Écho o διάσημος Γάλλος οικονομολόγος και συγγραφέας του βιβλίου "Το Κεφάλαιο στον 21ο αιώνα" (που έχει πουλήσει 1,5 εκατ. αντίτυπα) Τομά Πικετί.

Συγκεκριμένα, απαντώντας στην ερώτηση αν με τις μεταρρυθμίσεις που έχει ήδη προτείνει η Ελλάδα κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση, ο κ. Πικετί δίνει την εξής απάντηση:

“Νομίζω ότι πρώτα απ' όλα υπάρχει μια τεράστια υποκρισία απέναντι στην Ελλάδα και αυτό είναι δραματικό. Προφανώς θα πρέπει να βελτιωθεί το ελληνικό φορολογικό σύστημα. Αλλά, από την άλλη, οι γαλλικές και γερμανικές τράπεζες είναι πολύ ευχαριστημένες που δέχονται τις καταθέσεις των πλουσίων Ελλήνων, χωρίς να δίνουν στοιχεία στις ελληνικές φορολογικές αρχές. Και θέλετε, λοιπόν, μόνη της η Ελλάδα να επιβάλει ένα δίκαιο φόρο στους πλούσιους Έλληνες φορολογούμενους; Το ελληνικό φορολογικό σύστημα πρέπει να βελτιωθεί προς την κατεύθυνση της φορολόγησης της μεγάλης ακίνητης περιουσίας, και εδώ απαιτείται μια ευρωπαϊκή λύση. Από την άλλη, υπάρχουν ακόμη πολλοί άνθρωποι στην Ευρώπη που τους αρέσει η ιδέα να πιέζουν την Ελλάδα να βγει από την Ευρωζώνη. Και αυτό είναι εξαιρετικά σοβαρό”.

Στο ερώτημα γιατί η έξοδος της Ελλάδας από το ευρώ συνιστά αιτία ανησυχίας, ο Γάλλος οικονομολόγος αναφέρει: “Νομίζω ότι θα είναι η αρχή της τελικής ήττας της Ευρώπης. Αυτό είναι απολύτως βέβαιο. Το ερώτημα σε κάθε επόμενη εκλογική αναμέτρηση, στην Πορτογαλία, την Ισπανία ή το Βέλγιο, θα είναι κατά πόσο η συγκεκριμένη χώρα πρέπει να φύγει από την Ευρωζώνη ή όχι”.

Στη συνέχεια του ζητήθηκε να σχολίασε την άποψη του υπουργού Οικονομίας του Βελγίου Γιόχαν Βαν Οβερτβελντ ότι ένα Grexit δεν θα ήταν καταστροφή, με τον Τομά Πικετί να επισημαίνει: “Ακούστε, με μαθητευόμενους μάγους, όπως σε αυτή την περίπτωση, δεν είμαστε σε καλό δρόμο... Η Ευρώπη είναι ένα από τα πολυτιμότερα αγαθά μας, και αν αρχίσουμε να λέμε ότι μια χώρα που αντιπροσωπεύει λιγότερο από το 2% του ΑΕΠ της Ευρωζώνης δεν είναι σε θέση να επιλύσει το πρόβλημα εντός του ευρώ και θα πρέπει να 'απελαθεί', τότε τι θα συμβεί αν παρουσιαστεί παρόμοιος κίνδυνος για την Πορτογαλία, το Βέλγιο, την Ιταλία ή τη Γαλλία; Κάθε φορά που οι χώρες αυτές θα έχουν εκλογές, οι αγορές θα ζητούν την έξοδό τους. Και θα έχουμε μια τεράστια κερδοσκοπία σχετικά με τα επιτόκια της κάθε χώρας. Με τον τρόπο αυτό, θα δημιουργήσουμε μια μηχανή εξόδου για όλους”.

Συνεχίζοντας, ο κ. Πικετί αναφέρει ότι η Ελλάδα ασφαλώς πρέπει να βάλει τάξη στα οικονομικά της και να προχωρήσει σε μεταρρυθμίσεις. Σημείωσε, ωστόσο, ότι “η ιδέα ότι μπορούμε να μειώσουμε ένα δημόσιο χρέος της τάξης του 90% του ΑΕΠ -ή του 175% όπως στην Ελλάδα και του 107% όπως στο Βέλγιο- με μηδενικό πληθωρισμό και με σχεδόν μηδενική ανάπτυξη, μόνο με τη συσσώρευση πλεονασμάτων 2, 3 ή 4% του ΑΕΠ κάθε χρόνο, αυτό είναι γελοίο”, κι αυτό διότι “αν το δείτε μαθηματικά, θα χρειαστούν δεκάδες χρόνια”. Και εξηγεί: “Η ειρωνεία της κατάστασης είναι ότι είχαμε ήδη στο παρελθόν πολύ χειρότερες κρίσεις χρέους από αυτή: το 1945, το δημόσιο χρέος της Γαλλίας και της Γερμανίας έφθασε στο 200% του ΑΕΠ. Μήπως το αποπλήρωσαν έτσι απλά, μόνο με πλεονάσματα; Όχι, βέβαια. Αλλιώς θα ήμασταν ακόμη εκεί. Υπήρξε και αναδιάρθρωση και διαγραφή. Και αυτό είναι που επέτρεψε σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες να επενδύσουν στην ανάπτυξη και τις υποδομές”.

“Όμως εδώ υπάρχει ένα είδος ιστορικής αμνησίας των Ευρωπαίων ηγετών μας, ιδιαίτερα στη Γερμανία, πράγμα πολύ ενοχλητικό για μια χώρα για την οποία το ζήτημα της ιστορικής μνήμης είναι πρωταρχικής σημασίας. Επιμένω σε αυτό: αυτή η αμνησία μας κοστίζει πολύ ακριβά”, καταλήγει ο Τομά Πικετί.

news

drachmes1

Γιατί η Ελλάδα δεν μπορεί να τυπώσει δραχμές, είναι ο τίτλος νέας ανάλυσης της Goldman Sachs, στην οποία επισημαίνει ότι «η συμφωνία μεταξύ των Ευρωπαίων πιστωτών και της Ελλάδας αποκαλύπτει μια λογική αντίδραση πολιτικής και επαληθεύει το βασικό μας σενάριο για μια αμοιβαία αποδεκτή λύση».

Η Goldman Sachs επισημαίνει ότι εν τω μέσω μιας επιδεινούμενης μακροοικονομικής κατάστασης για την Ελλάδα, οι κίνδυνοι ενός ατυχήματος παραμένουν.

Τονίζει ακόμη τους λόγους για τους οποίους είναι σχεδόν αδύνατο για την Ελλάδα να εκδώσει ένα βιώσιμο νέο νόμισμα, καθώς και ότι μια χρεοκοπία δεν θα οδηγήσει σε απομείωση του χρέους.

Επίσης τονίζει πως όταν υπάρχει ένα senior μεγάλο εξωτερικό χρέος, ένα νέο νόμισμα θα μπορούσε απλώς να λειτουργήσει ως μέσο κάποιων εσωτερικών πληρωμών, και θα οδηγούσε σε αποστράγγιση της ρευστότητας της οικονομίας, εσωτερικής και εξωτερικής.

Όπως εκτιμά η Goldman Sachs, το κόστος κατάρρευσης των διαπραγματεύσεων μεταξύ Ελλάδας και των διεθνών πιστωτών, είναι υψηλό και για τις δύο πλευρές (αλλά κυρίως και ιδιαίτερα, για την Ελλάδα). Το ισχυρό αντικίνητρο ενάντια σε μια τέτοια κατάρρευση, αυξάνει την πιθανότητα να επιτευχθεί μια συμφωνία για τη συνέχιση της ελληνικής χρηματοδότησης.

Πιο συγκεκριμένα, η συμφωνία για τις αρχές ενός νέου ελληνικού προγράμματος που επιτεύχθηκε στις αρχές της προηγούμενης εβδομάδας, αποκάλυψε την αντίδραση των ελληνικών αρχών, εν όψει ενός κρίσιμου διλήμματος.

Πρακτικά, η ελληνική κυβέρνηση είτε θα πρέπει να συμφωνήσει στους όρους του προγράμματος που θα επιτρέψει το κράτος να παραμείνουν φερέγγυο ή να διακινδυνεύσει μια στάση πληρωμών που θα οδηγούσε σε ένα πλαφόν της παροχής ρευστότητας από τον ELA στις ελληνικές τράπεζες. Το αποτέλεσμα της τελευταίας επιλογής θα είναι η διακοπή λειτουργίας του τραπεζικού συστήματος.

Λογικά, η ελληνική κυβέρνηση επέλεξε τη λύση που θα ήταν λιγότερο δαπανηρή για την οικονομία και τη χώρα γενικότερα.

Αυτή της αποδοχής ενός αμοιβαία αποδεκτού πλαισίου προκειμένου να συνεχιστούν οι διαπραγματεύσεις για ένα αναθεωρημένο ελληνικό πρόγραμμα, σημειώνει η Goldman Sachs. Και αυτή η λογική επιλογή είναι σημαντική, καθώς αποκαλύπτει την αντίδραση των Ελλήνων αξιωματούχων.

Ωστόσο, προειδοποιεί πως αυτό δεν σημαίνει ότι έχουν υποχωρήσει όλα τα ρίσκα για την Ελλάδα. Η πιθανότητα ενός ατυχήματος είναι ακόμη εδώ. «Συνεχίζουμε να δεχόμαστε ερωτήματα για την πιθανή μορφή ενός Grexit. Σε αυτά τα ερωτήματα, απαντάμε ότι ένα Grexit δεν είναι το δυαδικό γεγονός που απεικονίζεται συχνά ότι είναι. Η μετάβαση από το ευρώ σε ένα νέο εθνικό νόμισμα δεν είναι μια απλή υπόθεση είτε για την Ελλάδα είτε για την Ευρώπη».

Ένα από τα πιο σημαντικά ζητήματα που πρέπει να γίνουν κατανοητά, είναι ότι η δομή του ελληνικού χρέους δεν μοιάζει με εκείνη των άλλων κρατών της ευρωζώνης.

Τα δάνεια που έχουν δοθεί στην Ελλάδα, συνοδεύονται με διεθνείς συνθήκες με άλλες κυβερνήσεις και η αποτυχία πληρωμής αυτών δεν οδηγεί αυτόματα σε διαγραφή του χρέους, ιδιαίτερα καθώς οι λήξεις αυτών των δανείων είναι κυρίως σε 15-30 χρόνια στο μέλλον (εκτός των δανείων του ΔΝΤ). Επίσης δεν μπορούν να μετατραπούν σε άλλο νόμισμα.

Συνολικά, η Goldman Sachs θεωρεί πως ενδεχόμενη αποτυχία να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις της, δεν θα οδηγήσει σε στάση πληρωμών και διαγραφή χρέους. Αντιθέτως, οι υποχρεώσεις πιθανότατα θα καταστούν ληξιπρόθεσμες οι οποίες θα χρειαστεί να αποπληρωθούν προτού η Ελλάδα μπορέσει να προσφύγει στις αγορές.

Υπάρχει ασφαλώς, επισημαίνει ο οίκος, και η πιθανότητα μιας αμοιβαίας συμφωνίας για διαγραφή ενός σημαντικού μέρους του ελληνικού χρέους μετά από μια έξοδο. Αλλά αυτή η εθελοντική αναδιάρθρωση χρέους του επισήμου τομέα θα απαιτήσει παραχωρήσεις από την ελληνική πλευρά.

Με την τρέχουσα μορφή της ευρωζώνης, αυτό προφανώς θα περιλαμβάνει ένα νέο μνημόνιο με νέους όρους που θα υποστηρίζουν ένα πρόγραμμα «ανάκαμψης».

Και μια τέτοια επιλογή βρίσκεται ήδη στο τραπέζι, με λιγότερο τιμωρητικούς όρους για την ελληνική οικονομία. Μπορεί επίσης να πάρει χρόνος για να επιτευχθεί μια τέτοια συναινετική συμφωνία στη διάρκεια της οποίας η ελληνική οικονομία θα υποστεί σοβαρές πιέσεις.

Επισημαίνει δε πως θα ήταν πολύ δύσκολο για την Ελλάδα να εισάγει ένα βιώσιμο νέο νόμισμα μονομερώς. Μια τέτοια κίνηση θα οδηγούσε σε κατάρρευση των διεθνών συναλλαγών και του εμπορίου της Ελλάδας (τόσο για την κυβέρνηση όσο και για τον ιδιωτικό κλάδο) και θα εξέθετε την χώρα σε νομικούς κινδύνους και θα προκαλούσε σημαντική αποσταθεροποίηση του τραπεζικού συστήματος.

Η μόνη λειτουργία ενός τέτοιου νέου νομίσματος θα ήταν να φορολογήσει τμήματα του πληθυσμού που δεν θα λάμβαναν φυσιολογικά σκληρό νόμισμα στο πλαίσιο των πληρωμών τους. Αλλά αυτός ο φόρος δεν θα οδηγήσει σε φυσική αύξηση των κρατικών εσόδων καθώς η οικονομία θα συρρικνωνόταν σε έναν φαύλο κύκλο.

Περισσότερα Άρθρα...